Bolum 1: Fiyatlar Neden Hareket Eder
Fiyat bir gercek degil, pazarliktir
Piyasa fiyati bir alici ile saticinin en son anlastigi noktadir. Kesin gorunebilir, fakat kalici hakikat degildir. Farkli bilgilere, farkli zaman ufuklarina ve farkli nedenlere sahip insanlar ile makineler arasinda surekli canli bir pazarliktir.
Arz ve talep temeldir
Bir varligi almak isteyenler saticilarin sunmaya razi oldugundan fazlaysa fiyat genellikle yukselir. Saticilar alicilardan daha agresif hale geldiginde fiyat genellikle duser. Bu basit gorunur, fakat gercek piyasa surekli degisir: bazi alicilar uzun vadeli tutucudur, bazilari kisa vadeli traderdir, bazilari saniyeler icinde tepki veren otomatik sistemlerdir.
Haberler beklentileri degistirir
Piyasalar yalnizca su anda olan seyi fiyatlamaz. Katilimcilarin bundan sonra beklediklerini de fiyatlar. Bir listeleme soylentisi, hukuki gelisme, guvenlik olayi, ETF basligi veya sosyal medya dalgasi beklentileri hizla degistirebilir. Ayni haber piyasanin ruh haline gore farkli etki yapabilir. Zayif piyasada iyi haber az hareket ettirebilir; coskulu piyasada kucuk haber bile coini sert oynatabilir.
Likidite hareketin sertligini belirler
Likidite mevcut fiyata yakin kullanilabilir alim ve satim miktaridir. Derin piyasada orta buyuklukte bir emir fiyati zor oynatir. Sigin piyasada ayni emir fiyati guclu sekilde yukari veya asagi itebilir. Kucuk coin lerin hizli yukselip hizli cokebilmesinin nedeni budur.
Hacim ilgiyi dogrular
Hacim ne kadar islem oldugunu gosterir. Guclu hacimli fiyat hareketi genellikle daha cok katilimcinin devrede oldugunu anlatir. Zayif hacimli hareket cabuk solabilir, cunku yalnizca kucuk bir grup tarafindan itilmis olabilir. Hacim yonu garanti etmez, ama sessiz hareketi gercek ilgiden ayirmaya yardim eder.
Duygu motorun parcasi
Piyasalar korku, acgozluluk, sabirsizlik ve pismanlikla doludur. Insanlar kacirmak istemedigi icin alir, panikledigi icin satar. Algoritmalar stop loss veya momentum emirleriyle bu tepkileri buyutebilir. Piyasa finansal matematik ile insan davranisinin birlesimidir.
Yararli aliskanlik
Bir fiyat hareketine tepki vermeden once dort soru sor: hareket hacimle mi geldi, likidite yeterince derin mi, haber beklentileri degistirdi mi ve hareket birden fazla borsada gorunuyor mu? Bu sorular gelecegi tahmin etmez, ama tahmini azaltir.